Papağan Uzun Ömür Bakımı ve Masrafları

Jako'mla ilk tanıştığımda 23 yaşındaydım, o ise yaklaşık dört. Şimdi ikimiz de daha yaşlıyız ve ben hâlâ onun kırk yıl daha yaşayabileceği gerçeğiyle plan yapıyorum. Papağan almayı düşünen çoğu kişiye "kaç yıl?" diye sorduğumda net bir cevap alamıyorum; oysa papağan bakım ömür denklemi tam olarak bu sorunun cevabıyla başlıyor. Köpek ya da kedi alırken 12-15 yıllık bir taahhüt veriyorsunuz. Papağanda bu süre türe göre 20 ile 50 yıl arasında, bazı büyük türlerde daha da uzun. Yani karşılaştırma yapıyorsanız, önce takviminize bakmanız gerekiyor.

Kaç yıl konuştuğumuzu netleştirin

Türler arasındaki ömür farkı, bakım yükünü ve masrafı doğrudan belirliyor. Kendi gözlemim ve veteriner hekimimin verdiği aralıklar şöyle:

Bu tablodaki alt satırlara geçtiğinizde artık bir evcil hayvandan değil, muhtemelen sizden sonra da yaşayacak bir aile üyesinden bahsediyorsunuz. Uzun ömürlü evcil hayvanları araştıran herkesin kaplumbağa ve papağanı birlikte değerlendirmesi bu yüzden mantıklı: ikisinde de "vasiyet" kelimesi ciddi ciddi gündeme geliyor. Ben Jako için kız kardeşimle sözlü bir anlaşma yaptım; ideal olan bunu yazılı hâle getirmek.

Ömrü kısaltan asıl sebep hastalık değil, hatalı bakım

Papağanların doğal ömrüne ulaşamamasının en yaygın nedeni genetik değil; yanlış beslenme, dumanlı ortam ve yetersiz uyarım. İlk yılımda ayçiçeği çekirdeği ağırlıklı hazır yem verdim, tüy kalitesi bozuldu. Veteriner yağlı tohumları azaltıp taze sebze ve pelet ağırlıklı bir düzene geçmemizi söyledi; iki ayda fark ettim.

• Yapışmaz tava dumanı, sprey deodorant, mum ve sigara papağanların solunum sistemi için ölümcül olabiliyor.
• Avokado, çikolata, kafein ve tuzlu insan yemekleri kesinlikle yasak.
• Günde 10-12 saat kesintisiz karanlık uyku, hormonal dengeyi ve bağışıklığı doğrudan etkiliyor.
• Sadece tohumla beslenen papağanlarda karaciğer yağlanması ve A vitamini eksikliği çok sık.

Günlük gerçek: temizlik, gürültü ve dikkat

Papağan bakımının en çok hafife alınan tarafı zaman. Jako'ya günde en az iki saat ayırıyorum: kafes dışı serbest zaman, oyuncak değişimi, eğitim tekrarları. Bunu vermediğim haftalarda tüy yeme davranışı başlıyor ve geri döndürmek aylar sürüyor. Kediyle köpeği karşılaştıran yazılarda "köpek bakımı zahmetli" derken kastedilen yürüyüş yüküdür; papağanda ise zahmet zihinsel bir yük olarak geliyor.

Gürültü konusunda dürüst olayım: apartman dairesine uygun evcil hayvan arıyorsanız büyük papağan iyi bir fikir değil. Ara ya da Amazon sabah ve akşamüstü doğal olarak yüksek sesle bağırır; bunu eğitimle susturamazsınız, sadece yönlendirebilirsiniz. Muhabbet kuşu ve sultan bu açıdan çok daha komşu dostu.

Tüy tozu da ayrı bir başlık. Jako, kakadu ve sultan gibi türler bol pudra üretir; alerjisi olan biri için ciddi sorun. Alerjik kişilere uygun hayvanlar listesinde papağanı üst sıralarda görmemenizin sebebi bu.

Masraf tablosu: peşin değil, ömür boyu

Fiyatları rakamla vermeyeceğim çünkü hızla değişiyor; ama masraf kalemlerini bilmeniz karşılaştırma için yeterli. Benim bütçemi zorlayan sıra şöyleydi:

1. Kafes: Büyük türde kaliteli, paslanmaz çelik kafes genellikle kuşun kendisinden pahalıya geliyor. Çinko-kurşun içeren ucuz kafesler zehirlenme riski taşıyor.
2. Beslenme: Pelet, taze meyve-sebze, kaliteli kuruyemiş. Aylık gideri orta boy bir köpekle yarışır.
3. Oyuncak ve kemirme malzemesi: Bunlar tüketim malzemesi. Papağan oyuncağı parçalamak için alır; ayda birkaç kez yenilemeniz gerekir.
4. Veteriner: En kritik kalem. Egzotik kuş hekimi her şehirde yok, muayene ücretleri kedi-köpek hekimliğinden yüksek. Yıllık kontrol, gaga-tırnak bakımı, gerektiğinde kan tahlili.
5. Tatil ve bakıcı: Papağanı komşuya bırakmak kolay değil; güvenilir bakıcı bulmak hem zor hem pahalı.

Düşük bütçeyle bakılabilecek hayvanlar arayanlara muhabbet kuşunu rahatça öneririm, ama Jako ölçeğinde bir kuşu "ekonomik" diye satan kimseye inanmayın. Kırk yıl boyunca kesintisiz ödeyeceğiniz bir aboneliği düşünün.

Karar verirken kendime sorduğum üç soru

• On yıl sonraki hayatımda bu kuşun yeri var mı? Taşınma, evlilik, çocuk, iş değişikliği dahil.
• Ben bakamazsam devralacak, papağandan korkmayan bir kişi var mı?
• Yakınımda egzotik kuşa bakan bir hekim var mı?

Üçüne birden "evet" diyemiyorsanız acele etmeyin. Bu, papağandan vazgeçmek anlamına gelmiyor; sultan ya da muhab